Đại diện Ban Quản lý Quần thể Danh thắng Tràng An cho biết đàn voọc đang trong trạng thái sức khỏe tốt, thích nghi hoàn toàn với môi trường tự nhiên và tiếp tục duy trì khả năng sinh sản.
Tháng 8/2020, ba cá thể voọc mông trắng – một đực, hai cái – được chuyển giao từ Trung tâm Cứu hộ Linh trưởng Nguy cấp (Vườn quốc gia Cúc Phương) về Tràng An. Đây vốn là vùng phân bố truyền thống của loài linh trưởng đặc hữu này, nhưng đã vắng bóng nhiều năm do suy giảm sinh cảnh.
Giai đoạn đầu, các cá thể được chăm sóc bán hoang dã để làm quen với khí hậu, thức ăn và địa hình núi đá tự nhiên. Đội ngũ nhân viên – được đào tạo chuyên môn bởi Cúc Phương – giám sát liên tục để đánh giá khả năng thích nghi của đàn.
Đến tháng 10/2020, cả ba cá thể được thả hoàn toàn vào môi trường tự nhiên trên đảo Ngọc. Chỉ sau hơn một năm, tin vui đầu tiên đến: một cá thể voọc con chào đời ngày 24/10/2021, nặng gần 300g. Đây được xem là dấu mốc quan trọng, khẳng định môi trường Tràng An đủ điều kiện để tái lập quần thể voọc mông trắng mới.
Đảo Ngọc là khu vực biệt lập hoàn toàn, không có hoạt động canh tác, khai thác đá hay tác động của con người. Điều kiện sinh thái này tạo nên một “lá chắn tự nhiên” giúp đàn voọc tránh khỏi nguy cơ săn bắt, ô nhiễm và xáo trộn môi trường sống.
Tại đây, công tác giám sát được thực hiện thường xuyên. Khi cần thiết, lực lượng chuyên trách có thể hỗ trợ thú y hoặc can thiệp cứu hộ nhanh chóng. Tuy vậy, các yếu tố tự nhiên như biến động khí hậu, nguồn thức ăn theo mùa hay dịch bệnh vẫn là thách thức lâu dài cho công tác bảo tồn.
Voọc mông trắng (Trachypithecus delacouri) hiện là một trong những loài linh trưởng nguy cấp nhất thế giới, với số lượng chỉ còn hơn 300 cá thể. Riêng đầm Vân Long (Gia Viễn, Ninh Bình) đang là nơi có cộng đồng voọc lớn nhất hành tinh, chiếm hơn 70% tổng số cá thể toàn cầu. Bên cạnh đó, một quần thể khác tại Kim Bảng (Hà Nam) được ghi nhận khoảng 60 cá thể.
Việc thiết lập và duy trì thành công một đàn voọc mới tại Tràng An không chỉ bổ sung quan trọng cho nguồn gen của loài, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Ninh Bình trong bảo tồn đa dạng sinh học – giá trị nền tảng của Di sản Tràng An.
Sự xuất hiện ngày càng ổn định của đàn voọc mông trắng trên đảo Ngọc đang trở thành minh chứng sống động cho khả năng phục hồi của tự nhiên, khi con người dành cho nó đủ sự tôn trọng, thấu hiểu và bảo vệ.
